Kiểm tra khí nén khi phun sơn gỗ: 6 điểm cần làm đầu ca
Kiểm tra khí nén khi phun sơn gỗ giúp xưởng phát hiện nguồn cấp không ổn định hoặc có nguy cơ đưa nước, dầu và hạt bẩn đến súng phun. Khi bề mặt phát sinh lỗi, chỉ chỉnh sơn hoặc thao tác tay có thể chưa đủ. Nên kiểm tra đường khí cùng với vật tư, nền và thiết bị trước khi tiếp tục sản xuất.
Khí nén ảnh hưởng đến công đoạn phun như thế nào?
Với súng sử dụng khí nén để tạo hạt, nguồn cấp phải đáp ứng lưu lượng, áp suất và yêu cầu chất lượng khí của thiết bị. Đường ống, khớp nối và bộ lọc đều có thể ảnh hưởng đến điều kiện tại súng khi làm việc. Chỉ nhìn đồng hồ ở máy nén chưa phản ánh đầy đủ nguồn khí đến điểm sử dụng.
Nước, dầu hoặc hạt bẩn trong đường khí có thể góp phần gây khuyết tật màng sơn. Tuy nhiên, một lỗi bề mặt cũng có thể xuất phát từ nền, vật tư hoặc thao tác. Không kết luận nguồn khí là nguyên nhân duy nhất chỉ dựa vào một ảnh chụp.
6 điểm kiểm tra khí nén khi phun sơn gỗ
1. Đối chiếu yêu cầu của súng và hệ thống
Ghi mã súng, cấu hình béc và yêu cầu cấp khí theo hướng dẫn nhà sản xuất. Kiểm tra khả năng đáp ứng của hệ thống khi các điểm dùng khí khác cùng hoạt động. Một nguồn khí đủ cho một súng có thể không duy trì được điều kiện tương tự khi tăng số thiết bị.
Không áp dụng một mức áp suất chung cho mọi súng và mọi loại sơn. Thông số phải được xác nhận cùng hướng dẫn thiết bị, vật tư và kết quả phun mẫu.
2. Kiểm tra cụm lọc và lịch bảo dưỡng
Xác nhận bộ lọc phù hợp với yêu cầu chất lượng khí, lưu lượng và điều kiện sử dụng. Các cấp lọc có chức năng khác nhau; bộ tách nước không có nghĩa đã xử lý được mọi dạng dầu hoặc tạp chất. Kiểm tra lịch thay phần tử lọc và dấu hiệu bất thường theo tài liệu thiết bị.
Nếu cụm lọc có biểu hiện hư hỏng, rò rỉ hoặc làm việc khác thường, dừng sử dụng và nhờ người phụ trách kiểm tra. Không tháo cốc hoặc sửa bộ phận khi hệ thống còn áp.
3. Theo dõi nước ngưng theo quy trình xưởng
Kiểm tra tình trạng nước ngưng ở các vị trí được thiết kế để quan sát và xả. Thực hiện việc xả, bảo dưỡng theo hướng dẫn hệ thống và quy trình an toàn của đơn vị. Nếu nước xuất hiện trở lại bất thường, cần xem cả khả năng xử lý ẩm và điều kiện vận hành.
Không dùng việc xả nước một lần để khẳng định khí đã đạt yêu cầu. Chất lượng khí cần được kiểm soát trong điều kiện làm việc thực tế.
4. Kiểm tra ống, đầu nối và nguy cơ nhiễm dầu
Quan sát ống bị gập, nứt, khớp nối lỏng hoặc dấu hiệu rò khí. Xác nhận đường cấp cho sơn không bị dùng chung với nhánh có bộ châm dầu bôi trơn mà không có thiết kế xử lý phù hợp. Những nhánh từng bị nhiễm dầu cần được đánh giá trước khi đưa trở lại công đoạn sơn.
Không tự thêm dầu, chất bôi trơn hoặc hóa chất làm sạch vào đường khí cấp cho súng. Khi cần thay ống hoặc bộ phận, chọn theo chỉ định của nhà sản xuất và người phụ trách hệ thống.
5. Kiểm tra áp suất khi thiết bị đang làm việc
Đo hoặc đọc áp tại vị trí và điều kiện mà nhà sản xuất súng hướng dẫn. So sánh lúc thiết bị hoạt động, thay vì chỉ dựa vào giá trị khi không có dòng khí. Theo dõi biến động khi nhiều thiết bị cùng dùng nguồn cấp.
Nếu áp giảm bất thường, kiểm tra đường ống, lọc, đầu nối và năng lực cấp trước khi tăng áp tại máy nén. Không vượt giới hạn của thiết bị để bù thiếu lưu lượng.
6. Phun thử và ghi nhận trước khi làm hàng
Kiểm tra hình quạt và bề mặt trên tấm mẫu phù hợp, trong khu vực phun đúng điều kiện. Ghi vật tư, thiết bị, điều kiện khí và kết quả. Chỉ đưa sản phẩm vào khi mẫu ổn định theo quy trình xưởng.
Quan sát mẫu không thay thế phép đo chất lượng khí khi có yêu cầu kỹ thuật cụ thể. Nếu lỗi lặp lại, cần kiểm tra hệ thống bằng phương pháp phù hợp và người có chuyên môn.
Bảng ghi đầu ca nên có những mục nào?
| Hạng mục | Thông tin cần ghi |
|---|---|
| Thiết bị | Mã súng, cấu hình đang dùng |
| Lọc và nước ngưng | Trạng thái, lần bảo dưỡng gần nhất, bất thường |
| Đường cấp | Ống, đầu nối, rò rỉ và khả năng nhiễm bẩn |
| Điều kiện làm việc | Áp tại điểm đo được chỉ định, số thiết bị cùng hoạt động |
| Mẫu thử | Kết quả, người kiểm tra và hướng xử lý khi chưa đạt |
Khi xuất hiện lỗi, nên kiểm tra theo hướng nào?
Tách sản phẩm lỗi, ghi thời điểm và xác định lỗi xuất hiện ở một súng hay nhiều vị trí. Đối chiếu trạng thái đường khí, vật tư và nền. Tham khảo thư viện kỹ thuật sơn gỗ để nhận diện dấu hiệu, tránh tự thay tỷ lệ pha nhằm che một vấn đề từ thiết bị.
Đồng thời thực hiện kiểm tra bề mặt trước khi sơn và vệ sinh khu phun. Khí sạch vẫn không khắc phục được nền còn bụi hoặc dính tạp chất.
Câu hỏi thường gặp
Có bộ tách nước là đủ để phun sơn chưa?
Chưa thể kết luận. Cần đối chiếu chất lượng khí yêu cầu, khả năng xử lý của từng cấp lọc, lưu lượng và điều kiện thực tế.
Áp tại máy nén ổn định có bảo đảm áp tại súng không?
Không. Đường ống, lọc và đầu nối có thể gây tổn thất khi khí lưu thông. Kiểm tra tại vị trí được nhà sản xuất hướng dẫn.
Có nên tăng áp để sửa mọi lỗi tơi hạt không?
Không. Cần kiểm tra cả độ nhớt, béc, lượng sơn, nguồn khí và thao tác. Điều chỉnh trong giới hạn cho phép và xác nhận bằng mẫu thử.
Tư vấn kỹ thuật sơn gỗ FIVESTARS
Gửi ảnh lỗi, mã vật tư, loại súng và thông tin nguồn khí qua trang liên hệ FIVESTARS hoặc gọi 0971 455 500. Thông tin đầy đủ giúp khoanh vùng nguyên nhân và lựa chọn bước kiểm tra tiếp theo.
Tham khảo: SATA – hướng dẫn thực hành về công nghệ phun sơn. Cấu hình khí nén cần theo thiết bị thực tế.